Sunday, July 24, 2016

Blikkkiesdorp se mense

Blikkiesdorp se mense
Deur karoogriffel
Blikkiesdorp  is nie ‘n regte dorp nie.  Dit is die lokasie.  Al die “grand“ plekke en regte besighede is in die regte dorp met sy teerstrate.  Daar waar die witmense bly.  Hier in Blikkiesdorp is net twee “mobiles”, die “container” waar die oom hare sny en ook nog die “shebeen”.  Van die “shebeen” mag niemand praat nie, hy is onwettig.
Al die huise in Blikkiesdorp lyk eenders.  Klein vierkantjies met twee vensters en ‘n deur.  Meeste mense het aangebou.  Met sinkplaat en plank.  Dit is ook onwettig, maar niemand gee om nie.  Die huise is in die somer hel warm en in die winter so koud soos ‘n yskas.  Die huise kom nie met plafonne nie en die sinkdakke werk jou gal regdeur die jaar.  Hier is net grondstrate.  Stofpad, soos die anties dit noem.  Hulle sê as hulle die wasgoed oor die heining hang en die poliesbakkie jaag verby, kan jy maar gaan oor was.  Die polisie bakkie ry te veel stof op omdat hy altyd te vinnig ry.  Hier is ook nie padtekens nie.
Deur die week is dit maar stillerig in Blikkiesdorp.  Die meeste van die grootmense werk, kinders is in die skool en die oumense moet by hul huise bly.  Amper elke gesin het ook  ‘n voorkind waarna die grootouma bedags moet kyk dat die kindma kan skool loop.  Saans kom die grootmense moeg gewerk huis toe en moet die kinders verby kom.   Vroeg eet en hulle dan self in die kom gaan was en bed toe.  As ma eers die gordyn tussen die kinders se kooi en haar en pa se bed toe getrek het, moet die kinders stil wees.  Dit is nou grootmens tyd.
Naweke is dit anders.  Vrydag  “pay” die meeste mense en dan word daar kos en bier gekoop.  Almal is vrolik en daar is meer vryheid.  Dit is asof daar sommer ‘n ander “vibe” oor Blikkiesdorp kom.  Die kinders, klein en groot  word toegelaat om tot laat in die strate tussen die huise te speel.  Die groter kinders loop rond en kuier oor en weer waar toesig minder is. Oral speel musiek en almal is vrolik.  Die grootmense maak vuur en drink hul bier.  Almal ken mekaar en daar is ‘n groot kuier.  In en om die huise en sommer in die straat.  Die een met die meeste bier het die meeste vrinne vir die aand.  Eindelik het almal maar ewe min, maar op ‘n Vrydag aand is dit een gemeenskap en almal deel met almal.
Later vanaand as die bier op is en die vure uitgebrand is gaan die pa’s slaap.  Die ma’s begin in die straat na die kleiner kinders soek.   Vannaand was hulle nie, hulle word sommer net afgestof.  As die kleintjies in die kooi is word daar koffie gemaak.  Oral staan buurvroue met koffiebekers in die hand sommer so oor die draad en gesels.  Hulle wag vir die groter kinders om huis toe te kom.  Dit raak laat.  Die ma van een of twee wonder wat die kind gedoen het en of daar weer ‘n voorkind op pad is.  Ai die meisiekinders.  Ten minste kom daar saam met elke voorkind darem ook weer “grant money”.
Op Saterdag word almal bietjie later wakker.  Dit is dorp toe gaan dag.  Almal trek mooi aan en die hele gesin gaan “regte dorp” toe.  Hier en daar loop ‘n kleintjie so ent agter die ander, huil-huil omdat hulle moeg gestap is, maar niemand gee om nie.  Soms sal die ma omdraai om op die kleintjie te skree, maar niemand gee aandag nie.   In die dorp is dit weer ‘n vrolikheid.  Pa kry weer iets om te drink, en ma en kinders gaan in elke winkel in.  Nie om te koop nie, sommer net om te kyk.  Voor hulle huis toe gaan kry die kinders iets lekkers van die kafee en pa koop weer iets vir vannaand.
Teen een uur is al die winkels op die regte dorp toe en Blikkiesdorp se mense is huis toe.  Nou word daar weer in die strate gespeel, rondgeloop en dié wat motors het was hom dat hy blink soos ‘n bottel.  Al die vrouens het hare gewas vir Sondag en loop nou met krullers in die kop rond.  Die mans sit buite in die koelte en domino’s speel terwyl hul bier drink en rugby oor die radio luister.
Sondag staan almal vroeg op.  Daar word gewas en die kisklere word aangetrek.  Net so na nege gaan die huisies se deure oop en die gesinne begin kerk toe stap.  Op pad word daar ewe stemmig gesels.  Die kerk sit stampvol.  Dominee preek weer uit volle bors en maak seker dat almal weet hoe sondig hulle is. Hy vertel hulle dat die Jirre alles weet en alles kan sien.  Van hul sonde tot in hul sake.  Hy verseker hulle ook dat die Jirre hulle maar weer alles sal vergewe.  Amen, dreun dit deur die gemeente.   Dan sing hulle.  Kliphard en met gevoel.  Hulle is dankbaar, want hulle is vergewe.  Party klap hande terwyl ander met hul hande bo hul koppe wuif.  Amper asof jou sondes witter gewas word as jy harder sing.  Dan is dit tyd vir die offers.  Dominee gaan staan self voor met die groot silver kruik.  Nou word almal wat ‘n blaartjie het wat kan “waai” genooi om na vore te kom en vir die Jirre te offer.  In ‘n lang ry kom hulle aan, almal met ‘n geldnoot in die hand, terwyl dominee hulle seën.  As die laaste een in die ry klaar is, gaan dominee sit en een van die diakens kom staan met ‘n sak sodat die wat net munte het om te offer hul beurt kan kry.  Hulle word ook nie geseën nie.

Na kerk is dit huis toe.  Op ‘n Sondag middag is Blikkiesdorp stil.  So asof almal besef, môre is Maandag. Dan begin als weer van voor af.  Vyf dae van werk en moeilikheid.  Nog vyf dae na Vrydag toe, dan leef ons weer! 

3 comments: